(ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙ ΜΟΡΦΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΜΕ ΕΙΚΟΝΕΣ, ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ)

Όταν λέμε "ηλεκτρονική" μορφή μακετών εννοούμε την ψηφιακή (digital) μορφή. Χωρίζεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με τον τρόπο ψηφιοποίησης:

Α. Χαρτογραφική ή Bitmap που είναι συγκεκριμένης ανάλυσης και μεγέθους. Πρόκειται για ένα παραλληλόγραμμο ψηφιακό κάναβο που αποτελείται από εικονοστοιχεία pixels με συγκεριμένα χαρακτηριστικά φωτεινότητας (Brightness), απόχρωσης (Hue) και κορεσμού (Saturation) των χρωμάτων. Είναι ο ιδανικός τρόπος για την ψηφιακή απεικόνιση φωτογραφιών.

Κυρίως μπορεί να είναι τύπου:
"bitmap black & white" δηλαδή άσπρο - μαύρο,
"grayscale" δηλαδή σε κλίμακα του γκρι,
RGB (Red, Green, Blue) δηλαδή χρώματα οθόνης και
CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Black) δηλαδή χρώματα εκτύπωσης με τη διαδικασία της τετραχρωμίας.

Η "ανάλυση" των bitmap: Τα αρχεία bitmap έχουν συγκεκριμένο πλάτος και ύψος από pixels. Π.χ. είναι 800 x 600 px.
Όταν αντιστοιχούνται σε φυσικές διαστάσεις για εκτύπωση σε χαρτί με εκατοστά ή ίντσες τότε η σχέση της ψηφιακής διάστασης με την φυσική εκφράζεται με την τιμή της "ανάλυσης" με μονάδες dpi (dots per inch ή αλλοιώς pixels/inch) ή dpc (dots per centimeter ή αλλοιώς pixels/cm). Για παράδειγμα, ένα αρχείο bitmap 800 x 600 px με ανάλυση 72 dpi ή 28,346 dpc θα έχει φυσική διάσταση 11,11 x 8,33 ίντσες ή 28,22 x 21,17 εκατοστά.

Περιλαμβάνει κυρίως τις μορφές:

1. tiff = πλήρης μορφή υψηλής ποιότητας για διαχωρισμούς και εκτυπώσεις. Επεξεργάζεται σε προγράμματα bitmap όπως το Photoshop. Μορφή κατάλληλη για καλές εκτυπώσεις και αποθήκευση εικόνων χωρίς απώλεια ποιότητας.

2. psd = πλήρης μορφή υψηλής ποιότητας για διαχωρισμούς και εκτυπώσεις. Είναι φυσικά αρχεία του photoshop με layers, διαφάνεια και άλλα χαρακτηριστικά.

3. gif = συμπιεσμένα αρχεία με περιορισμένο αριθμό χρωμάτων, χαμηλής ποιότητας, κατάλληλα για απεικονίσεις στο διαδίκτυο και μεταφορά με e-mail για δειγμάτιση. Δεν μπορεί να είναι CMYK. Μορφή κατάλληλη για bitmap που περιέχουν καθαρές εικόνες με λεπτομέρειες, γράμματα και σχέδια.

4. jpeg = συμπιεσμένα αρχεία με όλα τα χρώματα, χαμηλής ποιότητας, κατάλληλα για απεικονίσεις στο διαδίκτυο και μεταφορά με e-mail για δειγμάτιση. Μπορεί να είναι RGB ή CMYK. Μορφή κατάλληλη για bitmap που περιέχουν εικόνες με "θόρυβο" και πολλά χρώματα.

B. Διανυσματική ή Vector που είναι συγκεκριμένου μεγέθους αλλά κλιμακούμενη σε διαστάσεις χωρίς να μειώνεται η ποιότητα της εικόνας. Πρόκειται για μαθηματικές καμπύλες (διανύσματα σε άξονες χ και ψ) που, συνδυαζόμενες, περιγράφουν σχήματα όπως σήματα και άλλα σχέδια. Μπορεί να περιλαμβάνει κείμενα σε επεξεργάσιμη από το πληκτρολόγιο μορφή. Μπορεί να περιλαμβάνει και τμήματα που είναι bitmap τα οποία διατηρούν τα χαρτογραφικά χαρακτηριστικά τους. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνei πολλά χρωματικά πρότυπα (black & white, grayscale, RGB, CMYK και άλλα όπως χρώματα Pantone) ταυτόχρονα.

Περιλαμβάνει κυρίως τις μορφές:

1. eps = αρχείο γλώσσας postscript (γλώσσα εκτύπωσης για διαχωρισμούς) ανεξάρτητο από συγκεκριμένες εφαρμογές. Ανοίγει σε όλα τα διανυσματικά προγράμματα (κυρίως τα Adobe Illustrator, Macromedia freehand και CorelDraw!) αλλά και σε χαρτογραφικά όπως το photoshop αφού έυκολα μετατρέπεται σε bitmap. Κατάλληλο για μεταφορά μακετών γενικού τύπου. Μπορεί να περιλαμβάνει ανοιχτό κείμενο αλλά είναι σωστό να έχουν μετατραπεί σε "outlines" ή αλλοιώς "curves".

2. ai = αρχείο του Adobe Illustrator. Κατάλληλο για μεταφορά μακετών. Μπορεί να περιλαμβάνει ανοιχτό κείμενο αλλά είναι καλύτερα να έχουν μετατραπεί σε "outlines".

3. cdr = αρχείο του CorelDraw!. Κατάλληλο για μεταφορά μακετών. Μπορεί να περιλαμβάνει ανοιχτό κείμενο αλλά είναι καλύτερα να έχουν μετατραπεί σε "curves".

4. pdf = αρχείο του Adobe Acrobat Reader. Χρησιμοποιείται με μεγάλη επιτυχία για μεταφορά layout (μακετών) και εγγράφων και μπορεί να ρυθμιστεί κατά την δημιουργία του ώστε να είναι κατάλληλο είτε για το διαδίκτυο, είτε για διανυσματικά προγράμματα, είτα για εκτύπωση κ.ά.. Δεν είναι επεξεργάσιμο μέσα από τήν εφαρμογή Acrobat Reader. Μπορεί να περιλαμβάνει ανοιχτό κείμενο αλλά για να "ανοίξει" για επεξεργασία σε άλλη εφαρμογή (όπως τα Adobe Illustrator, Macromedia freehand, CorelDraw!) είναι καλύτερα αυτό να έχει μετατραπεί σε "outlines" ή αλλοιώς "curves".

Αριστείδης Παπαδάκης