|
Ανοικτό αρχείο
Κάθε εργασία που προκύπτει από οποιοδήποτε πρόγραμμα δημιουργίας σελίδας (όπως τα Adobe Illustrator, Macromedia Freehand, Coreldraw!, Quark xpress, Adobe Indesign, αλλά και Photoshop, Photopaint κ.α.) και αποθηκέυεται στην φυσική της μορφή, αποτελεί ένα "ανοικτό αρχείο" υπό την έννοια ότι μπορεί να ανοιχτεί ξανά, να επεξεργαστεί, να υποστεί αλλαγές και να καταλήξει σε κάποια έξοδο για φιλμ, εκτύπωση κλπ. Η μεταφορά αρχείων σε ανοικτή μορφή είναι η καλύτερη επιλογή για επαγγελματίες που δεν γνωρίζουν αρκετά πράγματα για την έξοδο στην οποία απευθύνονται, αλλά θα πρέπει να συνοδεύεται με όλες τις εικόνες και τις οικογένειες των γραμματοσειρών που έχουν χρησιμοποιηθεί στο αρχείο. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να υπάρχει και μια εκτύπωση από επιτραπέζιο εκτυπωτή με όσο το δυνατόν καλύτερη ποιότητα.
 Κλειστό αρχείο
Είναι ορολογία της "αγοράς". Χαρακτηρίζεται έτσι ένα αρχείο postscript που έχει δημιουργηθεί μέσα ένα πρόγραμμα κατάλληλο για διαχωρισμούς χρωμάτων όπως το Quark xpress, το Adobe indesign, και το Coreldraw!. Μπορεί να περιλαμβάνει όλες τις παραμέτρους που αφορούν τους διαχωρισμούς σε φιλμ ή εκτυπωτικές πλάκες όπως πυκνότητα και γωνία κουκίδας, χρώματα, χρωματικά προφίλ, γραμματοσειρές, διανυσματικές και bitmap εικόνες, διαστάσεις και προσανατολισμό σελίδας και γενικά ότι μπορεί να περιγράψει η γλώσσα postscript. Είναι ένας ασφαλής τρόπος για να μεταφερθεί μια εργασία προκειμένου να παραχθούν οι διαχωρισμοί χωρίς πιθανές απώλειες σε γραμματοσειρές, χρωματισμούς κ.α. Τα αρχεία δημιουργούνται με export σε μορφή .ps ή .eps ή με εκτύπωση σε αρχείο σε μορφή .ps ή .prn. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί εξοικείωση και γίνεται από έμπειρους επαγγελματίες. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να υπάρχει και μια εκτύπωση από επιτραπέζιο εκτυπωτή με όσο το δυνατόν καλύτερη ποιότητα.
Έξοδος
Στην γλώσσα των υπολογιστών υπονοεί την εξαγωγή μιας εργασίας σε κάποιο φυσικό ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο. Έξοδοι είναι οι επιτραπέζιοι εκτυπωτές, τα μηχανήματα ψηφιακής εκτύπωσης, οι εικονοθέτες για φιλμ ή εκτυπωτικές πλάκες κ.α.
Vector - Διανυσματική εικόνα
Εικόνες που δημιουργούνται από σχεδιαστικά προγράμματα όπως το Adobe Illustrator, το Macromedia Freehand, το Coreldraw! κ.α. είναι διανυσματικές και αποθηκέυονται σαν αλγευρικές εξισώσεις που περιγράφουν τις γραμμές και τις καμπύλες των σχεδίων. Ο σχεδιαστής δεν χρησιμοποιεί εξισώσεις αλλά απλά σχεδιαστικά εργαλεία. Μπορούν να περιέχουν και πληροφορίες bitmap, είναι απολύτως κλιμακούμενες (σμίκρυνση-μεγέθυνση) χωρίς να εξαρτώνται από αναλύσεις σε dpi.
Bitmap - Χαρτογραφική εικόνα
Εικόνες που δημιουργούνται από προγράμματα επεξεργασίας φωτογραφίας όπως το Photoshop, το Photopaint κ.α., ή από σαρωτές (scanners) είναι χαρτογραφικές και αποτελούνται από "τετραγωνάκια" pixels παραταγμένα το ένα δίπλα στο άλλο, καθέτως και οριζοντίως. Κάθε pixel φέρει τις απαραίτητες πληροφορίες, ανάλογα με το είδος του bitmap, ώστε όλα μαζί να συνθέτουν μια ορθογώνια εικόνα. Τα bitmaps ανάλογα με το βάθος χρώματος (color depth) που υποστηρίζουν μπορεί να είναι 1bit "γραμμικά" (line art ασπρόμαυρα), οπότε κάθε pixel φέρει την πληροφορία άσπρο ή μαύρο. Μπορεί να είναι 8bit grayscale οπότε κάθε pixel φέρει την πληροφορία μιας από τις 256 βαθμίδες της κλίμακας του γκρι από το μαύρο (0) έως το λευκό (255). Μπορεί να είναι 24bit RGB οπότε κάθε pixel φέρει πληροφορίες βαθμίδας (0-255) φωτεινότηταςκαι για τα τρία χρώματα Red, Green, Blue που χρησιμοποιούν η οθόνη του υπολογιστή, οι σαρωτές και το ανθρώπινο μάτι για να αντιλαμβάνονται τα χρώματα. Μπορεί να είναι CMYK, ένα εξειδικευμένο στην εκτύπωση με μελάνια χρωματικό μοντέλο, οπότε κάθε pixel φέρει πληροφορίες για το ποσοστό που περιέχει από καθένα από τα 4 χρώματα: (C) Cyan, (M) Magenta, (Y) Yellow και (K) black. Μπορεί ακόμα να είναι Lab (CIE L-a-b) όπου κάθε pixel φέρει πληροφορίες για τρείς παραμέτρους: (L) luminance-φωτεινότητα, (a) απόχρωση από green σε red και (b) απόχρωση από blue σε yellow. Όσο μεγαλύτερο βάθος χρώματος υποστηρίζει ένα bitmap τόσο μεγαλύτερο αρχείο δημιουργεί κατά την αποθήκευσή του. Υπάρχουν πολλές μορφές αρχείων για bitmap που εξυπηρετούν διαφορετικούς σκοπούς και βάθη χρώματος και είναι ανεξάρτητες (universal) από προγράμματα και λειτουργικά συστήματα όπως .tif, .jpg, .gif, .bmp, pict, psd, pcd, κα.
CMYK
Χρωματικό μοντέλο που εξυπηρετεί τις έγχρωμες εκτυπώσεις με μελάνια στις κλασικές μεθόδους εκτύπωσης (offset, τυπογραφία, μεταξοτυπία, βαθυτυπία) και το μεγαλύτερο μέρος των εγχρώμων εκτυπώσεων σε επιτραπέζιους εκτυπωτές και άλλα συστήματα ψηφιακής εκτύπωσης. Κάθε έγχρωμη εικόνα CMYK συντίθεται από 4 μεγάλης διαφάνειας μελάνια καθορισμένου χρώματος: (C) Cyan, (M) Magenta, (Y) Yellow και (K) black σε ποσοστά από 0% έως 100%. Ένα χρώμα C0-M100-Y100-K0 περιέχει 100% κάλυψη από magenta και yellow και είναι ένα χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα. Το C0-M20-Y80-K10 είναι ένα χρώμα που θυμίζει χρυσό. Τα ψηφιακά αρχεία εικόνων, είτε έιναι vector είτε είναι bitmap, θα πρέπει να είναι σε μοντέλο CMYK για να διαχωριστούν με επιτυχία σε 4 φιλμ ή εκτυπωτικές πλάκες ή να εκτυπωθούν σε έγχρωμη ψηφιακή εκτύπωση.
Dot Gain
Το άπλωμα της κουκίδας. Κατά την εκτύπωση, σε όλες τις μεθόδους εκτύπωσης, διάφοροι παράγοντες όπως η ποιότητα και η απορροφητικότητα της εκτυπούμενης επιφάνειας, συνθήκες υψηλής πίεσης, βαθμός ιξώδους (ρευστότητας) των μελανιών σε συνδυασμό με τις συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, η κουκίδα μπορεί να χάσει το σχήμα της απλώνοντας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι εικόνες να γίνονται πιό σκούρες από όσο πρέπει. Ένας εκτυπωτής μπορεί να περιορίσει το άπλωμα αυτό κάτω από τις συνήθεις συνθήκες εργασίας σε ένα ελάχιστο ποσοστό ανάλογα με την εκτυπούμενη επιφάνεια (π.χ. είδος χαρτιού) και να ζητήσει από τους γραφίστες και τον κατασκευαστή του φιλμ να "ανοίξουν" τα σκούρα των εικόνων κατά το ποσοστό αυτό. Τα περισσότερα προγράμματα σχεδίασης και διαχωρισμών διαθέτουν χρωματικά πρότυπα και εργαλεία ρύθμισης του dot gain.
GIF
Graphics Interchange Format. Μορφή bitmap που αναπτύχθηκαν από την Compuserve για να καταλαμβάνει μικρό αποθηκευτικό χώρο και να μεταφέρεται γρήγορα μέσω δικτύων. Πολύ χρήσιμο στο internet, μπορεί να συνθέτει εικόνες με 256 και λιγότερα χρώματα.
JPEG
Μορφή αρχείων Bitmap που αναπτύχθηκε από το Joint Photographic Experts Group για την συμπίεση φωτογραφικών εικόνων με μικρή απώλεια ποιότητας και διατήρηση του βάθους χρώματος. Πολύ διαδεδομένη στο Internet.
TIFF
Μορφή αρχείων Bitmap (Tagged Image File Format) για σχεδιαστικές εφαρμογές, υποστηρίζεται από όλα τα προγράμματα επεξεργασίας εικόνας. Μεταφέρει πληροφορίες RGB, CMYK, και Lab αλλά όχι duotones.
BMP
Τα φυσικά αρχεία εικόνων bitmap για τα Windows. Υποστηρίζονται και άπό άλλες εφαρμογές. Υποστηρίζουν μέχρι 24 bit.
PICT
Η συνήθης μορφή αρχείων bitmap των υπολογιστών Macintosh. Υποστηρίζει τέσσερα κανάλια: red, green, blue, και alpha για διαφάνεια.
PSD
Τα αρχεία bitmap που δημιουργεί το Adobe Photoshop.
PCD
Μορφή αρχείων Bitmap για εικόνες Eastman Kodak Photo-CD.
PCX
Μορφή αρχείων Bitmap που δημιουργούν εφαρμογέ όπως το PC Paintbrush.
|
|
Halftone - Ημιτονική εικόνα, Ράστερ, Κουκίδα
Οι εκτυπωτικές μέθοδοι που βασίζονται στα μελάνια και τις εκτυπωτικές πλάκες, (καθώς και οι περισσότεροι επιτραπέζιοι ψηφιακοί εκτυπωτές) αποδίδουν τους τις διαβαθμίσεις των τόνων από το λευκό ως το μαύρο με την χρήση μικρών κουκίδων. Αυτό γίνεται γιατί δεν είναι δυνατόν να εκτυπωθεί μια συνεχής διαβάθμιση των τόνων (τονική εικόνα) όπως στο φωτογραφικό φιλμ ή στο φωτογραφικό χαρτί. Οι κουκίδες αυτές ονομάζονται halftone screen, ή και raster ή απλώς κουκίδες (dots). Συνήθως χρησιμοποιείται το σύστημα κάθε κουκίδα να καταλαμβάνει ένα ορισμένο χώρο στο χαρτί που είτε τον καλύπτει όλον είτε ένα μέρος από αυτόν, από 0% έως 100%. Σε μια νέα τεχνολογία που ονομάζεται στοχαστικό ράστερ (stochastic screening) οι κουκίδες είναι όλες στο ίδιο μέγεθος και η οι διαβαθμίσες των τόνων αποδίδονται με την πύκνωση ή την αραίωση των κουκίδων. Οι κουκίδες που παλιότερα δημιουργούνταν φωτογραφικά, σήμερα παράγονται με τις γλώσσες προγραμματισμού εκτύπωσης, όπως η postscript, στους σταθμούς RIP.
LPI
Κατά τον διάλογο εκτύπωσης σε εφαρμογές σχεδίασης σελίδας και διαχωρισμών (όπως το Quark xpress, Adobe Indesign, Coreldraw! κ.α.) ο χρήστης καλέιται να επιλέξει την συχνότητα κουκίδας (lpi) αλλά συχνά και την γωνία κουκίδων. Η συχνότητα κουκίδας είναι απλά ο αριθμός των κουκίδων που περιέχονται σε διάστημα μιας ίντσας (lpi: lines per inch) ή ενός εκατοστού (lpc: lines per centimeter). Η επιλογή εξαρτάται από τις ιδιαιτερότητες και τις δυνατότητες της μεθόδου εκτύπωσης. Η μεταξοτυπία χρησιμοποιεί πολύ ορατές κουκίδες, 20 lpi ή 90 lpi, ενώ η offset μπορεί να εκτυπώσει πολύ πιό λεπτές κουκίδες, π.χ. 175 lpi ή στοχαστικό ράστερ. Από τα 150 lpi και άνω η κουκίδα παύει να είναι ορατή με γυμνό μάτι από απόσταση ανάγνωσης.
Γωνία κουκίδας - screen angle
Η γωνία κουκίδας στα ράστερ αφορά στην γωνία σε μοίρες που σχηματίζει κάθε σειρά από κουκίδες σε σχέση με τον οριζόντιο άξονα (0 μοίρες). Σε μιά τετραχρωμία (CMYK) όπου τα ράστερ των χρωμάτων επικαλύπτονται, αν δεν διαφέρουν οι γωνίες κάθε χρώματος κατά ένα ορισμένο αριθμό μοιρών, παρουσιάζεται το φαινόμενο του "ψαθώματος" ή moire που είναι πολύ ενοχλητικό καθώς αλλοιώνει δραματικά την εικόνα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε μια απλή διχρωμία όταν τα χρώματα επικαλύπτονται και έχουν διαβαθμίσεις με κουκίδες. Τις γωνίες κουκίδας προσέχουν και οι μεταξοτύπες γιατί οι οθόνες στα τελάρα τους έχουν και αυτά συχνότητα τρυπών και γωνίες ύφανσης. Συνήθως οι γωνίες κουκίδας σε μια τετραχρωμία είναι C-15, M-75, Y-0, K-45. Θεωρητικά ένας τέτοιος συνδυασμός ή γενικά μια διαφορά 30 μοιρών μεταξύ των γωνιών κουκίδας στα χρώματα εξαφανίζει το πρόβλημα του ψαθώματος. Στην πράξη όμως κατά την εκτύπωση εγχρώμων ημιτονικών όπου συγκεντρώνονται μεσαίοι τόνοι από 3 ή περισσότερα χρώματα, παρουσιάζεται ένα ελαφρύ ψάθωμα που κάνει την εικόνα να φαίνεται πιό άγρια στην υφή. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα τα σύγχρονα εξελιγμένα RIP αλλάζουν όχι μόνο την γωνία κουκίδας μεταξύ των χρωμάτων αλλά και την συχνότητα κουκίδας (lpi) ελαφρά.
Τονική εικόνα
Έτσι ονομάζουμε την εικόνα της οποίας οι διαβαθμίσεις των τόνων είναι συνεχείς όπως π.χ. στο φωτογραφικό φιλμ ή στο φωτογραφικό χαρτί. Για να μπορέσουμε να αναπαράγουμε μια τονική εικόνα με μια συμβατική μέθοδο εκτύπωσης με μελάνια πρέπει να την μετατρέψουμε σε ημιτονική.
Line art - Γραμμική εικόνα
Εικόνα που αποτελείται από δύο χρώματα μόνο χωρίς διαβαθμίσεις των τόνων. Συνήθως μια γραμμική εικόνα αποτελείται από μαύρο και άσπρο. Στις εφαρμογές σχεδίασης σελίδας και επεξεργασίας φωτογραφίας γραμμική εικόνα είναι το αρχείο bitmap 1bit. Το πρόβλημα που προκύπτει κατά την εκτύπωση των γραμμικών εικόνων είναι ότι για να μην φαίνονται με γυμνό μάτι τα pixels, θα πρέπει, σε φυσικό μέγεθος, να έχουν μεγαλύτερη ανάλυση (dpi) από τις ημιτονικές εικόνες. Κατά κανόνα μια γραμμική εικόνα bitmap είναι καλό να έχει ανάλυση 600 dpi σε φυσικό μέγεθος.
DPI - Resolution - Ανάλυση
Με τα dots per inch (σημεία ανά ίντσα) μετράμε την ανάλυση των bitmap. Όταν δημιουργούμε μια ημιτονική (ράστερ) εικόνα bitmap, η ανάλυσή της σε DPI πρέπει να είναι από 1,5 έως 2 φορές μεγαλύτερη από την ανάλυση του ράστερ (LPI: γραμμές ανά ίντσα). Για παράδειγμα, αν πρόκειται να τυπωθεί μια εικόνα με 150 LPI, η ανάλυσή πρέπει να είναι το λιγότερο 225 και το περισσότερο 300 DPI. Αν έχει μικρότερη ανάλυση, το αποτέλεσμα θα είναι χαμηλής ποιότητας και αν έχει μεγαλύτερη ανάλυση δεν θα υπάρχει βελτίωση της ευκρίνειας αλλά καθυστέσηση στην διαδικασία καθώς θα έχουμε να διαχειριστούμε μεγαλύτερο αρχείο. Εξαίρεση του κανόνα αποτελούν τα γραμμικά Bitmap που καθώς δεν τυπώνονται με ράστερ, η ανάλυσή τους σε φυσικό μέγεθος, πρέπει να είναι τουλάχιστον 600 DPI.
Color depth - Βάθος χρώματος
Είναι ο αριθμός των χρωμάτων που μπορεί να υποστηρίζει ένα αρχείο εικόνας. Ένα αρχείο 1-bit υποστηρίζει δύο χρώματα (συνήθως λευκό και μαύρο). Αρχεία 4-bit υποστηρίζουν 16 χρώματα, αρχεία 8-bit υποστηρίζουν 256 χρώματα, και αρχεία 24-bit υποστηρίζουν 16 εκατομμύρια χρώματα. Για παράδειγμα: ένα αρχείο grayscale είναι 8-bit και υποστηρίζει 256 διαβαθμίσεις ξεκινώντας από το μαύρο και καταλήγοντας στο λευκό.
Hue - Απόχρωση
Η ιδιότητα ενός χρώματος που μας επιτρέπει να το χαρακτηρίσουμε με το όνομά του, πχ: μπλε, πράσινο, κόκκινο κ.α.
Saturation - Κορεσμός
Η καθαρότητα ή ζωντάνια ενός χρώματος εκφρασμένη σαν την απουσία λευκού. Εάν χρώμα με 100% κορεσμό δεν περιέχει καθόλου λευκό. Ένα χρώμα με 0% κορεσμό είναι μια διαβάθμιση του γκρίζου.
Lightness - Φωτεινότητα
Η αντιστοίχιση ενός χρώματος σε μια διαβάθμιση από το πιό σκούρο στο πιό ανοικτό.
Hue-Saturation-Lightness - Απόχρωση-Κορεσμός-Φωτεινότητα
Είναι οι 3 ιδιότητες που προσδιορίζουν επακριβώς ένα χρώμα. Εφαρμόζοντας αυτές τις παραμέτρους στα bitmap, η απόχρωση (hue) προσδιορίζεται σε μία κλίμακα από το 0 έως το 360, ο κορεσμός (saturation) σε μια κλίμακα από το 0 έως το 50 και η φωτεινότητα (lightness ή brightness) από το 0 έως το 100. Για τον προσδιορισμό ενός χρώματος με αυτόν τον τρόπο χρησιμοποιούνται τα χρωματικά μοντέλα HLS και HSB.
Overprint
Είναι η μέθοδος της συναρμογής των χρωμάτων σε μια πολύχρωμη εκτύπωση. Απαραίτητη κατά την εκτύπωση με περιορισμένες δυνατότητες σύμπτωσης για να αποφευχθούν τα λευκά χάσματα μεταξύ χρωμάτων που συνορεύουν. Χρησιμοποιείται κατά κανόνα κατά την εκτύπωση των μαύρων γραμμάτων και σχεδίων πάνω σε φόντο.
PANTONE
Είναι η εμπορική ονομασία των γνωστότερων οδηγών χρωμάτων για μελάνια εκτύπωσης.
Proof - Δοκίμιο
Είναι η αρχική δοκιμαστική εκτύπωση που δείχνει πως θα είναι το τελικό έντυπο μετά την κανονική εκτύπωση. Απλά δοκίμια δίνουν οι επιτραπέζιοι εκτυπωτές με σημαντικές όμως αποκλίσεις από το τελικό έντυπο. Αρκετά καλύτερα δοκίμια έγχρωμων εργασιών δίνουν οι ειδικοί επαγγελματικοί εκτυπωτές. Υψηλής ποιότητας ειδικά δοκίμια χρωματικών διαχωρισμών είναι το Chromalin (DuPont) ή το Matchprint (3M).
Postscript
Είναι η γλώσσα "περιγραφής σελίδας" που ανέπτυξη η Adobe και που χρησιμοποιείται για να πραγματοποιηθεί η εκτύπωση σε εκτυπωτές postscript όπως πολλά μοντέλα laser printers ή οι εικονοθέτες λιθογραφικού φιλμ.
Service Bureau
Είναι μια επιχείρηση κατάληλα εξοπλισμένη με ηλ. υπολογιστές και εξόδους όπως οι εικονοθέτες που αναλαμβάνει την παραγωγή των χρωματικών διαχωρισμών σε λιθογραφικό φιλμ προκειμένου να κατασκευαστούν οι εκτυπωτικές πλάκες για την τελική εκτύπωση ενός εντύπου.
|
